การพัฒนากระบวนการจัดการเรียนรู้การศึกษานอกโรงเรียนแบบมีส่วนร่วม

งานวิจัยเรื่อง การพัฒนากระบวนการจัดการเรียนรู้การศึกษานอกโรงเรียนแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาสังคมและชุมชนโดยใช้แผนพัฒนาชุมชนเป็นฐาน   กรณีศึกษา : บ้านหินดาษ ตำบลบางปิด อำเภอแหลมงอบ จังหวัดตราด.  

ผู้วิจัย สุธี  วรประดิษฐ์   

บทคัดย่อ

 

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ            
1) พัฒนากระบวนการจัดการเรียนรู้การศึกษานอกโรงเรียนแบบมีส่วนร่วม เพื่อพัฒนาสังคมและชุมชน โดยใช้แผนพัฒนาชุมชนเป็นฐาน   กรณีศึกษา :  บ้านหินดาษ  ตำบลบางปิด อำเภอแหลมงอบ จังหวัดตราด      
2) ศึกษาผลการนำกระบวนการจัดการเรียนรู้การศึกษานอกโรงเรียนแบบมีส่วนร่วม เพื่อพัฒนาสังคมและชุมชน โดยใช้แผนพัฒนาชุมชนเป็นฐานไปใช้ในการจัดการเรียนรู้ กรณีศึกษา : บ้านหินดาษ  ตำบลบางปิด อำเภอแหลมงอบ จังหวัดตราด   
3) ศึกษาผลการทดลองใช้แผนพัฒนาชุมชนของบ้านหินดาษ  ตำบลบางปิด  อำเภอแหลมงอบ   จังหวัดตราด   โดยกำหนดขั้นตอนการวิจัยออกเป็น 3 ระยะ ได้แก่ 
ระยะที่ 1 การศึกษาข้อมูลพื้นฐานและความพร้อมในการเข้ามามีส่วนร่วมในการจัดทำแผนพัฒนาชุมชน เพื่อศึกษาข้อมูลชุมชน  ข้อมูลพื้นฐานและความพร้อมในการเข้ามามีส่วนร่วมในการจัดทำแผนพัฒนาชุมชนจากกลุ่มตัวอย่าง  และ  วิเคราะห์ข้อมูล เพื่อนำไปออกแบบกระบวนการเรียนรู้          
ระยะที่ 2 การพัฒนากระบวนการเรียนรู้การศึกษานอกโรงเรียนแบบมีส่วนร่วม เพื่อพัฒนาสังคมและชุมชนโดยใช้แผนพัฒนาชุมชนเป็นฐาน     เป็นการออกแบบกระบวนการเรียนรู้     โดยการศึกษาและสังเคราะห์ทฤษฎี แนวคิด วิธีการ เทคนิคที่เกี่ยวข้อง และพิจารณาว่าเหมาะสมที่สุด  พร้อมนำไปตรวจสอบความเหมาะสมทางมิติทางการศึกษานอกโรงเรียน  มิติทางเครือข่ายพัฒนา  มิติทางสังคมชุมชน และมิติทางวิชาการโดยผู้เชี่ยวชาญ  ก่อนนำกระบวนการจัดการเรียนรู้ไปใช้ และประเมินผลกระบวนการเรียนรู้    
ระยะที่ 3 การดำเนินการจัดกิจกรรมตามโครงการตามแผนพัฒนาชุมชน   โดยจัดกิจกรรมการเรียนรู้ตามโครงการที่ระบุไว้ในแผนพัฒนาชุมชน  พร้อมศึกษาผลการพัฒนาสังคมและชุมชนตามแผนพัฒนาชุมชน และศึกษาผลสะท้อนกลับ 

 การดำเนินการวิจัย  ได้กำหนดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง และการเลือกแบบกำหนดจำนวน (Quota Sampling)   เพื่อให้เกิดการมีส่วนร่วมจากกลุ่มต่างๆ ภายในชุมชน   โดยพิจารณาจากความพร้อมในการเข้าร่วมกิจกรรมการเรียนรู้ตามตัวบ่งชี้ ดังนี้    1) มีบทบาทหน้าที่ในองค์กร    2) มีความรับผิดชอบในการทำหน้าที่ในองค์กร   3) มีศักยภาพในการนำและการรวมคน   4) มีการทำงานในฐานะผู้นำกลุ่มหรือผู้นำทางความคิด     และ5) สามารถให้เวลาเข้าร่วมเรียนรู้และดำเนินการจัดทำแผนพัฒนาชุมชนได้ต่อเนื่อง   โดยได้ร่วมกับผู้นำชุมชนเลือกกลุ่มตัวอย่างได้ จำนวน 30 คน 

ผลการวิจัย

1. การพัฒนากระบวนการจัดการเรียนรู้การศึกษานอกโรงเรียนแบบมีส่วนร่วม เพื่อพัฒนาสังคมและชุมชนโดยใช้แผนพัฒนาชุมชนเป็นฐาน ถูกพัฒนาขึ้น   ในรูปแบบการจัดการเรียนรู้ โดยใช้ชุมชนเป็นฐานและใช้ทุนทางสังคมในการพัฒนาการเรียนรู้     ซึ่งเป็นการดำเนินการที่ช่วยให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ตามสภาพจริงได้อย่างต่อเนื่องและมีส่วนร่วมอย่างเต็มรูปแบบทุกขั้นตอน   โดยก่อนนำไปใช้ในการจัดการเรียนรู้   กระบวนการจัดการเรียนรู้ได้รับการตรวจสอบความเหมาะสมทั้งในมิติทางการศึกษานอกโรงเรียน   มิติทางเครือข่ายพัฒนา   มิติทางสังคมชุมชน  และมิติทางวิชาการโดยผู้เชี่ยวชาญ   

 2. การนำกระบวนการจัดการเรียนรู้การศึกษานอกโรงเรียนแบบมีส่วนร่วม เพื่อพัฒนาสังคมและชุมชนโดยใช้แผนพัฒนาชุมชนเป็นฐานไปใช้ในการจัดการเรียนรู้        มีขั้นตอนในการจัดการเรียนรู้ 5 ขั้นตอนหลัก คือ  การวิเคราะห์สภาพการณ์ของชุมชน  การศึกษาสภาพการณ์ของชุมชน  การมีส่วนร่วมในการจัดทำแผนพัฒนาชุมชน การประเมินความเป็นไปได้ของแผนพัฒนาชุมชนและการเชื่อมประสาน การดำเนินงานตามแผนพัฒนาชุมชนระหว่างภาคประชาชนและภาครัฐที่เกี่ยวข้อง  ระหว่างดําเนินการในแต่ละขั้นตอน  โดยผู้วิจัยเป็นผู้สนับสนุนการดําเนินงานให้เกิดการมีส่วนร่วมในการเรียนรู้และปฏิบัติกิจกรรมในทุกขั้นตอนอย่างเต็มรูปแบบ   ทำให้ผู้เรียนเกิดการยอมรับในกระบวนการจัดการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม นำไปใช้ในการกำหนดกิจกรรม โครงการและรายละเอียดวิธีการดำเนินงาน เพื่อการพัฒนาชุมชนท้องถิ่นในรูปแบบแผนพัฒนาชุมชนได้  พร้อมได้รับความชื่นชม และการสนับสนุนการดำเนินงานจากหน่วยงานภาครัฐมากถึง 10 กิจกรรม โครงการ

3. การทดลองใช้แผนพัฒนาชุมชน เป็นการดำเนินการจัดกิจกรรม โครงการ ที่มีการระบุไว้ในแผนพัฒนาชุมชน    ส่งผลให้เกิดกระบวนการเรียนรู้เชื่อมโยงจากกิจกรรม โครงการ สู่การพัฒนาสังคมและชุมชน ทั้งทางด้านแนวคิด กระบวนการ และการจัดการ

        ************************

 

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s