การวิจัยเพื่อพัฒนาการเรียนรู้ กศน.(1)

อัญชลี ธรรมะวิธีกุล
ศึกษานิเทศก์เชี่ยวชาญ
10 กันยายน 2552

title_research

Download Powerpoint                    

 

ความสำคัญ

               การวิจัยเป็นเครื่องมือสำคัญที่จะช่วยให้การจัดการศึกษาเป็นไปอย่างมีคุณภาพ ด้วยการนำกระบวนการวิจัยและผลการวิจัยมาใช้ให้เกิดประโยชน์ โดยเฉพาะการเรียนรู้ด้วยกระบวนการวิจัย เป็นแนวทางหนึ่งที่ผู้สอนสามารถนำไปใช้ในการจัดการเรียนรู้ให้กับผู้เรียน พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 แก้ไขเพิ่มเติม(ฉบับที่2) พ.ศ. 2545 มาตรา 24(5) การจัดกระบวนการเรียนรู้สถานศึกษาและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินการส่งเสริมสนับสนุนให้ผู้สอนสามารถจัดบรรยากาศสภาพแวดล้อม สื่อการเรียน และอำนวยความสะดวกเพื่อให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้และมีความรอบรู้รวมทั้งสามารถใช้การวิจัยเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการเรียนรู้ ทั้งนี้ผู้สอนและผู้เรียนอาจเรียนรู้ไปพร้อมกัน จากสื่อการเรียนการสอนและแหล่งวิทยาการประเภทต่าง ๆ และมาตรา 30 ยังได้กำหนดให้สถานศึกษาพัฒนากระบวนการเรียนการสอนที่มีประสิทธิภาพ รวมทั้งการส่งเสริมให้ผู้สอนวิจัยเพื่อพัฒนาการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับผู้เรียนในแต่ละระดับการศึกษา ดังนั้นผู้สอน จะใช้การวิจัยเพื่อจัดกระบวนการเรียนรู้แล้ว ยังใช้การวิจัยเพื่อศึกษาปัญหา หรือสิ่งที่ต้องการรู้คำตอบ พัฒนาสิ่งที่ต้องการพัฒนา หรือแก้ปัญหาและศึกษาพัฒนาในสิ่งที่เป็นปัญหา หรือต้องการพัฒนาควบคู่กันไปอย่างต่อเนื่อง โดยบูรณาการการจัดกระบวนการเรียนรู้และการวิจัยให้เป็นกระบวนการเดียวกัน สามารถมองเห็นปัญหา ระบุหรือรู้ปัญหาได้ รู้จักการวางแผนการวิจัย เก็บข้อมูล และวิเคราะห์ข้อมูลอย่างเป็นระบบ มีหลักฐานการได้มาซึ่งข้อค้นพบ มีเหตุผลอธิบายข้อค้นพบ ดังนั้นการวิจัยพัฒนาคุณภาพการเรียนรู้ อาจสรุปได้เป็น 3 ลักษณะ ดังนี้

                  1. การใช้การวิจัยในกระบวนการเรียนรู้ มุ่งให้ผู้เรียนทำวิจัยเพื่อใช้กระบวนการวิจัยเป็นส่วนหนึ่งของการเรียนรู้ ผู้เรียนสามารถวิจัยในเรื่องที่สนใจหรือต้องการหาความรู้หรือต้องการแก้ไขปัญหาการเรียนรู้ ซึ่งกระบวนการวิจัยจะช่วยให้ผู้เรียนได้ฝึกคิด ฝึกการวางแผน ฝึกการดำเนินงาน และฝึกหาเหตุผลในการตอบปัญหา โดยผสมผสานองค์ความรู้แบบบูรณาการ เพื่อให้เกิดประสบการณ์การเรียนรู้ในสถานการณ์จริง

                 2. การวิจัยพัฒนาการเรียนรู้ มุ่งให้ผู้สอนสามารถทำวิจัยเพื่อพัฒนาการเรียนรู้ด้วยการศึกษาวิเคราะห์ปัญหาการเรียนรู้ วางแผนแก้ไขปัญหาการเรียนรู้ เก็บรวบรวมข้อมูล และวิเคราะห์ข้อมูลอย่างเป็นระบบ โดยผู้สอนสามารถทำการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมการศึกษาที่นำไปสู่คุณภาพการเรียนรู้ของผู้เรียน ด้วยการศึกษาวิเคราะห์ปัญหาการ เรียนรู้ ออกแบบและพัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้ ทดลองใช้นวัตกรรมการเรียนรู้ เก็บรวบรวมข้อมูล และวิเคราะห์ผลจากการใช้นวัตกรรมนั้น ๆ และให้ผู้สอนสามารถนำกระบวนการวิจัยมาจัดกิจกรรมให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ ด้วยการใช้เทคนิควิธีการช่วยให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้จากการวิเคราะห์ปัญหา สร้างแนวทางเลือกในการแก้ปัญหา ดำเนินการตามแนวทางที่เลือก และสรุปผลการแก้ปัญหา อันเป็นการฝึกทักษะ ฝึกกระบวนการคิด ฝึกการจัดการจากการเผชิญสภาพการณ์จริง และปรับประยุกต์มวลประสบการณ์มาใช้แก้ปัญหา

                  3. การวิจัยพัฒนาคุณภาพการศึกษาของสถานศึกษา มุ่งให้ผู้บริหารทำการวิจัยและนำผลการวิจัยมาใช้ประกอบการตัดสินใจ รวมทั้งจัดทำนโยบายและวางแผนบริหารจัดการสถานศึกษาให้เป็นองค์กรที่มีคุณภาพ นำไปสู่การจัดการศึกษาที่มีคุณภาพตามมาตรฐานการศึกษาของสถานศึกษา และเป็นแหล่งสร้างเสริมประสบการณ์การเรียนรู้ของผู้เรียนอย่างมีคุณภาพ

                   การวิจัยเป็นกระบวนการค้นคว้าหาความรู้และแนวทางปฏิบัติที่นำไปสู่การพัฒนาคุณภาพการศึกษาที่เชื่อถือได้ สามารถนำผลการค้นพบมาแก้ไขการเรียนรู้หรือตัดสินใจพัฒนาการจัดการเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ และเนื่องจากการวิจัยเป็นกระบวนการเชิงระบบ ที่ใช้การศึกษาค้นคว้าหาความรู้ด้วยวิธีการทางวิทยาศาสตร์ ซึ่งโดยทั่วไปจะเริ่มต้นจากการศึกษาและวิเคราะห์ปัญหา จนถึงขั้นสรุปและรายงานผล ดังแผนภูมิ

 

research01

แผนภูมิแสดงขั้นตอนการวิจัยโดยทั่วไป

 

ความหมาย

              การวิจัย (Research) หมายถึง กระบวนการค้นคว้าหาข้อมูล หาคำตอบ การแก้ปัญหา โดยวิธีการที่เป็นระบบ หรือวิธีการทางวิทยาศาสตร์ หรือวิธีการที่เชื่อถือได้
              การวิจัยกลุ่มเรียน คือกิจกรรมที่เกิดขึ้นระหว่างครูและผู้เรียน ซึ่งบทบาทของครู กศน. คือผู้อำนวยความสะดวกในการเรียนรู้ ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ให้กับผู้เรียน หรือที่เรียกว่า Facilitator คือครูจะคอยให้คำแนะนำและคำปรึกษาในการเรียนรู้ ไม่ว่าจะเป็นการเรียนรู้ด้วยการพบกลุ่ม การเรียนรู้ด้วยตนเอง การเรียนรู้ด้วยการจัดชั้นเรียน การเรียนรู้ด้วยการสอนเสริม และการเรียนรู้โดยการทำกิจกรรมพัฒนาคุณภาพชีวิต ครูจะพยายามที่จะช่วยให้ผู้เรียน ประสบผลสำเร็จในการเรียนรู้ ในขณะที่ผู้เรียน มีความหลากหลาย มีความแตกต่างกัน ทั้งด้านเศรษฐกิจ วัฒนธรรม สังคม อาชีพ พื้นฐานทางการศึกษา ทำให้บางครั้งเกิดปัญหาในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ครูจะต้องสังเกต เก็บรวบรวมข้อมูลผู้เรียนเป็นรายบุคคล และเป็นกลุ่ม เพื่อนำมาวิเคราะห์ ศึกษาสภาพ เป็นสิ่งจำเป็นที่ต้องดำเนินการตลอดเวลา การวิจัยในกลุ่มเรียนเกิดขึ้นหลังจากครูสรุปได้ว่าปัญหาคืออะไร มีสาเหตุมาจากอะไรและมีแนวทางจะแก้ปัญหานี้ได้อย่างไร กล่าวคือครูคิดหาวิธีการแก้ปัญหาแล้วได้นำไปทดลองใช้จนได้ผลแล้วพัฒนาเป็นนวัตกรรมสามารถนำไปเผยแพร่ได้ต่อไป

            การวิจัยในกลุ่มเรียนควรมีลักษณะ ดังนี้

1. เป็นการวิจัยจากปัญหาที่เกิดขึ้นในกลุ่มเรียนเกี่ยวกับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้
2. ทำการวิจัยเพื่อนำผลวิจัยไปพัฒนาการจัดกิจกรรมการเรียนรู้
3. ทำการวิจัยควบคู่กับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ คือจัดกิจกรรมการเรียนรู้ไปวิจัยไป แล้วนำผลการวิจัยไปใช้แก้ปัญหาในกลุ่มเรียน และทำการเผยแพร่ให้เกิดประโยชน์ต่อผู้อื่น

 

 

การวิจัยกลุ่มเรียนแบบง่าย

            การวิจัยแบบง่าย คือ การศึกษาเพื่อพัฒนาผู้เรียนอย่างมีระบบ เชื่อถือได้ สอดคล้องกับการปฏิบัติงานตามปกติของครู และเขียนรายงานสั้น ๆ มีความสมบูรณ์ในตัวเอง
            การวิจัยกลุ่มเรียนแบบง่าย เป็นแนวทางหนึ่งของการวิจัยเชิงปฏิบัติการในกลุ่มเรียน เพื่อพัฒนาการจัดการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ของครู โดยการทำวิจัยแบบง่าย ซึ่งครอบคลุมประเด็นสำคัญ ดังนี้

1. เป็นการพัฒนาผู้เรียนอย่างเป็นระบบ เชื่อถือได้
2. ดำเนินการในสภาพการทำงานตามปกติของครู โดยครูเป็นผู้วิจัย

 

หลักการ

               การวิจัยในกลุ่มเรียน เป็นกระบวนการแก้ปัญหา และพัฒนาคุณภาพการศึกษา โดยมีเป้าหมายที่สำคัญคือ การพัฒนาผู้เรียนให้เป็นคนดี มีปัญญา มีความสุข มีความเป็นไทย และมีศักยภาพในการประกอบอาชีพและการดำเนินชีวิต การวิจัยในกลุ่มเรียน เป็นกระบวนการแก้ปัญหาแบบมีส่วนร่วมระหว่างผู้สอนกับผู้เรียนอย่างแท้จริงที่ตอบสนองการเรียนรู้ที่เป็นธรรมชาติ รวมทั้งพัฒนาคุณภาพการศึกษาอย่างเป็นระบบ

                การวิจัยในกลุ่มเรียน มุ่งแก้ปัญหาที่เป็นปัญหาที่เกิดจากการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ในกลุ่มเรียนเป็นครั้ง ๆ ไป เป็นการวิจัยปัญหาของผู้เรียนในกลุ่มเรียนของตนเอง เพื่อแก้ปัญหาการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เฉพาะกลุ่มเรียนนั้นๆ

                เป้าหมายที่สำคัญของการวิจัยในกลุ่มเรียน คือ การวิจัยเพื่อสร้างและพัฒนาการเรียนรู้ของผู้เรียน และพัฒนานวัตกรรมเทคโนโลยีทางการศึกษา และองค์ความรู้ในศาสตร์สาขาต่าง ๆ ที่เป็นประโยชน์ต่อการพัฒนากระบวนการเรียนรู้ที่สอดคล้องและเหมาะสมกับความเปลี่ยนแปลงของสังคมโลกทั้งในปัจจุบันและอนาคตต่อไป

 

ขอบเขตการทำวิจัยในกลุ่มเรียน

                การวิจัยในกลุ่มเรียนแตกต่างจากการวิจัยในสถานศึกษา คือ กลุ่มตัวอย่างและเป้าหมายของการวิจัยในกลุ่มเรียนจะใช้กลุ่มตัวอย่างขนาดเล็ก ใช้ศึกษาในกลุ่มเรียนใดกลุ่มเรียนหนึ่งและมีเป้าหมายคือการพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ เพราะเชื่อว่า ถ้าครูใช้กิจกรรมการเรียนรู้ที่ดีและเหมาะสมกับผู้เรียน ย่อมมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและบรรลุเป้าหมายทางการพัฒนาผู้เรียน

                การวิจัยในกลุ่มเรียน เป็นการวิจัยโดยครูในกลุ่มเรียนกับผู้เรียนเพื่อแก้ปัญหาหรือพัฒนาการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ในกลุ่มเรียนที่ครูรับผิดชอบ ขอบเขตการวิจัยในกลุ่มเรียนนั้นจะให้ความสำคัญกับการคิดค้นพัฒนานวัตกรรมเพื่อแก้ปัญหาหรือพัฒนาการจัดกิจกรรมการเรียนรู้อย่างเหมาะสม

 

 

อ้างอิงบทความนี้: อัญชลี ธรรมะวิธีกุล
https://panchalee.wordpress.com/2009/09/10/research_to_learning1/ 

********************************************

 

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s